Phẫu thuật cắt đĩa đệm cổ có hàn xương

Cắt bỏ đĩa đệm có hàn xương (discectomy with fusion) là sau khi lấy bỏ đĩa đệm, người ta đưa vật liệu thay thế vào chỗ đĩa đệm vừa được lấy bỏ với mục đích làm cho hai đốt sống dính lại với nhau để đảm bảo cho cột sống được vững chắc ngay sau mô và tránh cho đốt sống không bị di lệch về sau này.

Do vậy, cắt đĩa đệm có hàn xương (fusion) còn được gọi là cắt đĩa đệm và làm dính đốt sống (spondylodesis),

Vật liệu để làm cho hai đốt sống dính lại với nhau bao gồm:

– Ghép xương tự thân (xương cánh chậu).

– Thiết bị nhân tạo làm bằng titanium được gọi là lồng titanium (titanium cage).

Phẫu thuật cắt đĩa đệm cổ có hàn xương
  • Cắt bỏ đĩa đệm có ghép xương (bone graft)

Smith GW và Robinson RA (1955) là những người đầu tiên đề xuất việc thực hiện cắt bỏ đĩa đệm cổ bằng đường vào phía trước cột sống có ghép xương. Sau đó là Cloward (1956); Beiley và Badgley (1960).

Các phương pháp kinh điển của các tác giả nói trên cho đến hiện nay vẫn được áp dụng khá phổ biến ở các nước cũng như ở nước ta, McCulloch (1984-1995) đã mổ vi phẫu đĩa đệm cổ cho 600 trường hợp thì ghép xương (bone graft) là 98% và chỉ có 2% là không ghép xương. Tác giả cho rằng cắt bỏ đĩa đệm cổ có ghép xương cho kết quả tốt hơn là không ghép xương.

Thông thường lấy xương cánh chậu bên trái của người bệnh. Mảnh xương lấy để ghép có hình chêm (wedge) đặt sao cho vừa khít vào chỗ đĩa đệm vừa được lấy bỏ, sau đó đặt nẹp Caspar ở mặt trước đốt sống để giữ cho mảnh xương không bị trật khỏi vị trí (hình 4.11).

Hình 4.11 : Hình ảnh TVĐĐ cổ C3-C4 (ảnh A và B) và ảnh sau mổ (C): ghép xương mào chậu và đặt nẹp Caspar ở BN Nguyễn Văn Đ. 49 tuổi, mổ ngay 26/12/2008.

  • Cắt bỏ đĩa đệm và đặt lồng Cespace

Hiện nay người ta đã chế tạo ra nhiều thiết bị khác nhau để thay thế cho việc ghép xương tự thân vào giữa các đốt sống theo các kỹ thuật ghép xương kinh điển trước đây của Robinson, Cloward hoặc của Beiley và Badgley.

Các thiết bị này được làm chủ yếu bằng titan (gọi là lồng titanium) hoặc bằng sợi carbon (được gọi là lồng carbon).

Hình 4.12: Hình ảnh thoát vị 3 đĩa đệm cổ: C3-C4; C4-C5;

C5-C6 (ảnh A và B) và ảnh X quang sau mổ đặt 3 Cespace và nẹp Caspar (C) ở BN Phan Hữu Th. 59 tuổi, mổ ngày 11/5/2009;

số BA 697.

Bệnh viện 103 cũng như nhiều bệnh viện khác ở nước ta hiện nay đang sử dụng lồng titanium có tên là lồng Cespace của hãng B/Braum.

Lồng Cespace là thiết bị nhân tạo được làm bằng titanium, bề mặt của lồng được phủ một lớp plasmapore là titanium nguyên chất có tác dụng làm cho lồng dính chắc với đốt sống và tạo cốt hóa ở bề mặt của Cespace.

Từ tháng 5/2008 đến nay, Khoa Phẫu thuật thần kinh Bệnh viện 103 đã tiến hành cắt bỏ đĩa đệm có ghép xương tự thân (xương cánh chậu) hoặc đặt lồng Cespace cho tất cả các trường hợp thoát vị đĩa đệm cổ. Sau khi đặt chốt xương hoặc đặt Cespace vào vị trí đĩa đệm vừa được lấy bỏ, chúng tôi đặt nẹp Caspar ở ngoài để giữ cho xương hoặc Cespace không bị trật ra khỏi vị trí (hình 4.12).